Een aantal jaar geleden ging de gezondheidstoestand van de moeder van Hayat Elmarchouhi, eigenaresse van Grip op Perspectief, plots steeds verder achteruit. Hayat: “Ik wilde wel zorgen, maar keek vaak vanaf de zijlijn toe. Ik heb zelf ook een druk leven, dat is moeilijk te combineren.” Haar moeder verloor de regie over haar leven, tot groot verdriet van Hayat. Daar moest ze iets aan doen. Met haar ervaring in de zorg onderzocht ze hoe ze haar moeder kon helpen. En ontstond Grip op Perspectief.

Diabetes. Een vernauwing in de ruggenwervel. Vasculaire dementie en Alzheimer dementie. En een te laat ontdekt herseninfarct, waardoor kracht in ledematen is afgenomen en rolstoelafhankelijk is geraakt. Hayats moeder heeft een flinke lijst gezondheidsklachten. “Mijn moeder werd meer en meer afhankelijk van zorgprofessionals. Waar ze voorheen heel actief in het leven stond – ze had veel vriendinnen en was echt onderdeel van de maatschappij – werd ze eenzaam. Ze kon niet meer koken, werd angstig en kreeg last van stemmingswisselingen en gedragsveranderingen.”

Houvast
Als familie was dat moeilijk om te zien, vertelt Hayat. “Mijn moeder had gelukkig al thuiszorg die haar hielp, zij kwamen meerdere keren per dag. Toch merkte ik dat het niet genoeg was. Maar: als familie hadden wij geen inzicht in de precieze problematiek. We wisten niet hoe we het moesten aanpakken, hadden geen houvast. De maatschappij verwacht veel van mensen tegenwoordig. Ook al heb je een gezin met meerdere broers en zussen: vaak kun je niet fulltime mantelzorger van een familielid zijn. We hadden hulp van professionals nodig. Maar zij vertelden ons alleen dat opname in een zorginstelling het meest wenselijk was.”

Standaardroute
Dat was voor Hayat en haar familie geen optie. Daarom stapten ze naar de gemeente, de zogenaamde ‘standaardroute’. “Voor mij sprak het voor zich dat extra hulp noodzakelijk was. Dat het niet goed ging met mijn moeder, was zó zichtbaar. Niet te missen, dacht ik. Maar bij de gemeente kregen we te horen dat we recht hadden op twee uur huishoudelijke hulp. Verder moesten we het zelf oplossen, samen met mijn broers en zussen moest ik maar gaan mantelzorgen.” Niet waar Hayat en haar familie op hoopte. Hoewel twee uur extra zorg zeker een vooruitgang waren, was het niet genoeg.

Daarom besloot Hayat de taak van mantelzorger op zich te nemen. “Ik trok een half jaar lang in bij mijn moeder. Omdat ik al in de zorg werkte, was ik nieuwsgiering naar de verklaringen voor haar gedragsverandering en verdiepte ik mij erin. Welke medicijnen slikte ze? Welke zorg kwam er? En hoe goed hielp die zorg? Ik ontdekte twee dingen. Hoewel ze medicijnen kreeg, bijvoorbeeld voor haar pijnlijke voeten, klaagde ze altijd over pijn. Haar medicijnen waren dus niet goed op haar afgestemd. Ten tweede verliep de communicatie met de thuiszorgmedewerkers niet goed. De medewerkers konden niet goed omgaan met het gedrag van mijn moeder én het feit dat mijn moeder de Nederlandse taal niet spreekt en analfabeet is. Communicatie was bijna onmogelijk. Het was een mismatch. Aan alles werd duidelijk dat meer expertise nodig was.”

Zorg aan huis
Hayat was ervan overtuigd dat het kón. Aan huis. “Vanuit mijn expertise in de zorg keek ik naar mijn moeder alsof ze mijn cliënt was. Wat zou ik dan voor haar regelen? Welke stappen zou ik ondernemen. Daaruit ontstond Grip op Perspectief. Want waarom zou ik alleen onbekende mensen helpen, terwijl ik nu mijn eigen moeder kon helpen?”

Hayat verdiepte zich in het zorgbudget en vroeg het aan. Vervolgens ging ze op zoek naar een team – mensen uit het netwerk van haar moeder – dat haar kon helpen. Niet alleen bij het koken, douchen en aankleden, maar ook bij het mentale stuk. “Doordat er zorgbudget is vrijgekomen, kunnen mensen bewust minder gaan werken en meer gaan zorgen, zonder dat het hen financieel raakt. De kosten worden ondervangen door het zorgbudget. Zo kreeg mijn moeder veel meer rust. Daarbij bleek: de zorgwereld is ineens een stuk gemakkelijker als je een zorgbudget tot je beschikking hebt. Je kunt aantonen dat specialistische zorg nodig is, dus is er geen discussie meer.” Hayat trainde deze mantelzorgers en zette op die manier een pedagogisch leefklimaat op dat aansluit bij de gezondheidstoestand, wensen en behoeften van haar moeder. “Hierdoor is elke dag volledige zorg aan huis mogelijk. Vanaf het moment dat ze ’s ochtend haar ogen open doet, totdat ze ’s avonds in bed ligt. En kan mijn moeder op een veilige en verantwoorde wijze thuis blijven wonen.”

Opleving
“Mijn moeder leeft helemaal op nu ze thuis de juiste zorg ontvangt. Ze wordt niet alleen fysiek verzorgd, maar ook mentaal gestimuleerd. De balans is veel beter; ze wordt niet onder- of overprikkeld. Haar hersenen worden continu getraind, waardoor ze scherper is. En ze zit niet langer in een isolement, omdat ze de hele dag mensen ziet.”

Hayat kwam tot de conclusie dat je een professional nodig hebt om je aan de hand mee te nemen in het zoeken van de juiste zorg. Als leek is dat té moeilijk. “Met Grip op Perspectief kom ik bij mensen langs, zorg ik voor het zorgbudget, bekijk ik welke zorg mensen nodig hebben, herken ik signalen én ik neem de tijd. Goede zorg vinden is een hele zoektocht. Daar kun je echt hulp bij gebruiken.”

Voor iedereen
Ongeacht de zorgbehoefte is zorg aan huis volgens Hayat voor iedereen mogelijk – als familieleden of mantelzorgers daarbij willen helpen. “Ik wil het van de daken schreeuwen. Natuurlijk is er veel nodig – denk alleen al aan apparatuur – om zorg aan huis te faciliteren. Maar het kan. En het levert zo ontzettend veel op. Een vrouw als mijn moeder zou nooit genoeg zorg kunnen krijgen in een zorginstelling met haar zware diagnose. Het één-op-één-contact dat ze nu thuis ervaart levert voor haar zo veel op. Met zorg aan huis kunnen we veel meer zorg van betere kwaliteit organiseren. Zorgen voor je dierbare wordt weer fijn, je kunt weer van elkaar genieten. Ik vraag mijn moeder wel eens of ze zich nog zorgen maakt. Dan antwoordt ze stellig: ‘Nee hoor! Wie komt er morgen?’”

#GripopPerspectief #goedezorg #eigenregie #zorgaanhuis